Sigorta Hukuku

Sigorta hukuku, kişilerin karşılaşabilecekleri tehlikeler nedeniyle uğrayabilecekleri zararların ekonomik sonuçlarını hafifletmek veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla oluşturulan sigorta ilişkilerini konu alan özel hukuk dalıdır. Bu hukuk dalı, esas itibarıyla Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) beşinci kitabında düzenlenen hükümler ile genel şartlar, yönetmelikler ve çeşitli özel kanunlardan oluşan normatif çerçeve içinde uygulanır. Sigorta hukuku hem kamu yararını yakından ilgilendirmesi hem de ekonomik sistemin istikrarına katkı sağlaması nedeniyle özel hukuk kuralları ile idari düzenlemelerin iç içe geçtiği karma bir yapıya sahiptir.

Sigorta sözleşmesi, sigortacının belirli bir prim karşılığında, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettirene veya lehtara tazminat ödeme ya da başka bir şekilde edimde bulunma borcunu üstlendiği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin kurulması, geçerliliği ve hükümleri bakımından TTK’nın emredici nitelikteki hükümleri önemli bir rol oynar. Emredici hükümlerin amacı, sigorta ettirenin veya sigortalının zayıf konumda olduğu kabul edilen sigorta ilişkisinde korunmasını sağlamak ve sigorta piyasasının sağlıklı işlemesini güvence altına almaktır. Sigorta hukukunda “riziko” kavramı, sigortacının tazminat sorumluluğunu doğuran tehlikeyi ifade eder. Rizikonun gerçekleşmesi, sigortacının edim borcunun doğması açısından temel unsurdur. Ancak sigortalının beyan yükümlülüğünü ihlali, rizikoyu ağırlaştırıcı davranışları veya temerrüdü gibi durumlarda sigortacının sorumluluğu azalabilir ya da tamamen ortadan kalkabilir. Bu nedenle yükümlülüklerin dürüstlük kuralı çerçevesinde yerine getirilmesi sigorta ilişkisi bakımından büyük önem taşır. Sigorta türleri genel olarak mal sigortaları ve can sigortaları şeklinde ikiye ayrılır. Mal sigortalarında amaç, sigorta konusu mal üzerinde doğabilecek ekonomik zararların karşılanmasıdır. Can sigortalarında ise kişinin yaşamı, bedeni bütünlüğü veya sağlığına ilişkin riskler güvence altına alınır. Her iki sigorta türünde de sigorta genel şartları, özel şartlar ve poliçe hükümleri birlikte değerlendirilerek sigortacının sorumluluk sınırları belirlenir. Sigorta hukuku, ekonomik hayatın sürekliliğini sağlama, bireylerin ve işletmelerin belirsizliklerden kaynaklanan mali risklerini azaltma işlevi gören, geniş uygulama alanına sahip ve teknik detaylar içeren bir hukuk disiplinidir.